DOLAR
18,5097
EURO
17,7609
ALTIN
969,46
BIST
3.265,64
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
27°C
İstanbul
27°C
Parçalı Bulutlu
Çarşamba Açık
27°C
Perşembe Açık
27°C
Cuma Az Bulutlu
25°C
Cumartesi Az Bulutlu
25°C
SON DAKİKA
Kiryakos Miçotakis: Avrupa ve NATO’ya güvenimiz tam
Simav’da 4-6 yaş Kur’an Kursu’nda yeni eğitim öğretim yılı açılış programı
Bayern’den Kane hamlesi
Diyarbakır’da işitme engelli öğrenciler unutulmadı
Yıldırım’da sokaklar şenlendi
Cumhurbaşkanı Erdoğan Diyarbakır’a geliyor
Yıldırım’da 27 bin sokak hayvanı tedavi edildi
Elektrik akımına kapılan genç hayatını kaybetti
Süper Lig’de Premier League rüzgarı! 51 oyuncu…
Bismil’de 22 kilometrelik asfalt çalışması başladı
Büyükşehir Belediyesi, üniversiteyi kazanan öğrencileri otogarda karşılıyor
Aliağa’ya ikinci battı çıktı
Aydemir: Erzurum’da karar tek: ‘Erdoğan’ın yolundayız’
DİSKİ kış öncesi kentte çalışmalarını sürdürdü
KUTO’nun otopark hizmeti büyük ilgi görüyor
Orduzu’da 5 sokağa daha sıcak asfalt
Taşımalı eğitim servis şoförleri ile toplantı yapıldı
Mersin Büyükşehir Belediyesinden, yılda 10 bin hastaya ambulans hizmeti
Burhaniye’de güneşin doğuşundaki güzellik kameralara böyle yansıdı
ŞOK Marketler’in faaliyet raporuna ödül
FENERBAHÇE BEKO ANADOLU EFES CANLI İZLE 📺 | Fenerbahçe Beko – Anadolu Efes maçı ne zaman, saat kaçta ve hangi kanalda?
Büyükşehirden ulaşım çalışanlarına nefes eğitimi
Şanlıurfa’da tarihi geçmiş gıda ürünleri imha edildi
Aydınlı gazeteciler yeni evine kavuştu
SOL Parti, Mersin’de polisevine düzenlenen saldırıyı kınadı
Emircan Haney Türkiye Kupası final yarışmalarında ikinci oldu
Kosova – Güney Kıbrıs maçı ne zaman, saat kaçta ve hangi kanalda? | UEFA Uluslar Ligi
FENERBAHÇE BEKO ANADOLU EFES CANLI İZLE 📺 | Fenerbahçe Beko – Anadolu Efes maçı ne zaman, saat kaçta ve hangi kanalda?
Brooklyn Nets’te Kyrie Irving’den flaş itiraf! “100 milyon Dolar…”
Niğde’de Üniversite Güvenlik görevlilerine iletişim eğitim verildi
15 Temmuz darbe girişiminin Ankara emniyetine zararı 54 milyon TL
Niğde’de Üniversite Güvenlik görevlilerine iletişim eğitim verildi
Vladimir Putin: Batı, gıda krizini kışkırtıyor
Ajda Pekkan yine herkesten genç
Karaman’da silahlı saldırı: 2 yaralı
AVM önünde bir kişinin öldüğü silahlı kavgada 2 tutuklama
Başkan Gürün Tıbbi Bitkiler Koleksiyon Bahçesi’ni inceledi
Minikler itfaiyeci oldu
Gercüş’te gönüllü gençler çevre temizliği yaptı
Kaldırıma park eden sürücülere cezai işlem
Doğa tutkunları 8 kilometrelik kanyon yürüyüşünde doyasıya eğlendi
CHP’li Seyit Torun’dan Erdoğan’a yanıt: ‘Lafla peynir gemisi yürümez’
Orhan Sümer lüks makam arabasını Meclis’e taşıdı: Tam gaz devam ediyor
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, vatandaşlarına Şırnak ve Hakkâri için seyahat uyarısında bulundu
Mozambik’te 130 bin kişi evine döndü
Kuduz, dünyada her yıl yaklaşık 60 bin can alıyor
Desteklerle 4 milyon dekar arazi modern sulamaya kavuştu
Plastik atığı tarlaya atıp kaçtılar
Mardin’deki gençlik merkezi eğitim yuvası gibi
Doğru beslenerek tam 50 kilo verdi
Orhan Pamuk’un ‘korkuyorum’ sözleri Alman basınında
Finlandiya’da seferberlikten kaçan Ruslar için çit inşa edilmesi isteniyor
NBA yıldızından flaş açıklama! “100 milyon Dolar’dan oldum…”
İrem Derici hastalandı
Ehliyetsiz sürücü kullandığı araçla kaza yaparak yaralandı
Arjantinli futbolcudan akılalmaz falso
Azerbaycan Şehitlerini Anma Günü
Ojeli elleri ile alevlere su sıkıyorlar
Geri dönüşümden öğrencilere kitap
Mut Fatma Türkon Köprüsü 2 ayda tamamlanacak
TÜMÜNÜ GÖSTER →

İran’da ilk başörtüsü karşıtı eylemi yapan kadından çarpıcı açıklamalar: Şeriat adım adım nasıl geldi?

İranlı yetkililerin “başörtüsü” dayatması ve zorunlu kıyafet uygulamaları 1979’daki İslam Devrimi’nden hemen sonra başladı. İran’ın son şahı …

İran’da ilk başörtüsü karşıtı eylemi yapan kadından çarpıcı açıklamalar: Şeriat adım adım nasıl geldi?
23 Eylül 2022 00:15
0
A+
A-

İranlı yetkililerin “başörtüsü” dayatması ve zorunlu kıyafet uygulamaları 1979’daki İslam Devrimi‘nden hemen sonra başladı. İran’ın son şahı Muhammed Rıza Pehlevi devrilmeden önce Tahran sokaklarında mini etekler ve açık saçlar nadir karşılaşılan manzaralar değildi. Şah’ın Batı tipi kıyafetler giyen karısı Ferah, modern bir kadın örneği olarak görülüyordu. Ancak İslam devriminden aylar sonra, kadın haklarını koruyan yasalar bir bir yürürlükten kaldırılmaya başlandı.

BBC’ye konuşan, İran İslam Cumhuriyeti’ndeki ilk başörtüsü karşıtı protestonun düzenlenmesine öncülük eden insan hakları avukatı ve aktivist, 78 yaşındaki Mehrangiz Kar‘a göre, “Her şey bir gecede olmadı, adım adım ilerleyen bir süreçti. […] Devrimden hemen sonra, sokaklarda kadınlara ‘hediye’ adı altında ücretsiz başörtüleri dağıtıldı.”

İLK BAŞKALDIRI

Goldsit

Devrimin lideri Ayetullah Humeyni, 7 Mart 1979‘da, tüm kadınların işyerlerinde başörtüsü takmasının zorunlu olacağını ve “başörtüsü takmayan kadınların çıplak olarak görüleceğini” ilan etti.

Şu anda Washington DC’de yaşayan Kar’a göre, “Bu konuşma birçok kişi tarafından ‘başörtüsü emri’ olarak kabul edildi. […] Birçoğu bunun bir gecede olacağını düşündü ve bu yüzden kadınlar direnmeye karar verdi.”

Devamında, çoğunluğu kadınlardan oluşan 100 binden fazla insan, Dünya Kadınlar Günü kutlamaları çerçevesinde protesto amacıyla Tahran sokaklarında toplandı.

ÖNCE BAŞÖRTÜSÜ, SONRA ÇARŞAF

Kar’a göre, Humeyni’nin kararnamesine rağmen, yetkililerin kadınlar için neyin “uygun” olduğuna karar vermesi biraz zaman aldı. “Çünkü açık bir talimat yoktu, bu yüzden ofis duvarlarına, uygun giyim kuşam modellerini gösteren afişler astılar. Kadınların, [başörtüsü takmakla ilgili] bu talimatlara uymaları gerektiğini, aksi takdirde ofislerine giremeyeceklerini söylediler…”

1981’e gelindiğinde, kadınların yasal olarak mütevazı “İslami giysiler” giymeleri gerekiyordu. Bu da uygulamada çarşaf (başörtüsü ile birlikte vücudu kaplayan bir pelerin veya bir başörtüsü ve kolları örten bir manto) giymek anlamına geliyordu.

Kar’a bu konuya ilişkin olarak, “Zorunlu başörtüsüne karşı mücadele bireysel düzeyde devam etti. Başörtüsü takmak ya da saçlarımızı düzgün kapatmamak konusunda oldukça yaratıcıydık. […] Bizi her durdurduklarında kavga ediyorduk” dedi.

KIRBAÇ VE HAPİS CEZASI

İran parlamentosu, 1983 yılında toplum içinde saçlarını örtmeyen kadınlara 74 kırbaç cezası verilmesine karar verdi. Kısa bir süre sonra buna 60 güne kadar hapis cezası da eklendi. 

Yetkililer, yasaları uygulamak için mücadele etse de her yaştan kadın sık sık dar paltolar giydi ve saçlarını ortaya çıkarmak için renkli başörtülerini geri itti. İslami kuralların ne ölçüde uygulandığı ve verilen cezaların ağırlığı ise yıllar içinde değişiklik gösterdi.

“İRŞAD DEVRİYELERİ” NASIL KURULDU?

Dönemin Tahran belediye başkanı, aşırı muhafazakar siyasetçi Mahmud Ahmedinejad, 2004 yılında cumhurbaşkanlığı için kampanya yürütürken kılık kıyafet yönetmelikleri konusunda daha ilerici bir tablo çizdi. Hatta bir televizyon röportajında, “İnsanların farklı zevkleri var ve hepsine hizmet götürmeliyiz” dedi.

Ancak ertesi yılki seçim zaferinden kısa bir süre sonra, İrşad Devriyesi (Geşt-i İrşad) adı verilen sözde ahlak polisleri birimi resmen kuruldu. O güne dek kıyafet yönetmeliği diğer kolluk kuvvetleri ve paramiliter birimler tarafından gayri resmi olarak denetleniyordu.

Bugün ahlak polisi, sert yaklaşımları nedeniyle halk tarafından yoğun bir şekilde eleştiriliyor, kadınlar sıklıkla gözaltına alınıyor ve ancak bir akrabası, gelecekte kurallara uyacağına dair güvence verdiğinde serbest bırakılıyor.

“ÇİZMELERİN FAZLA EROTİK…”

İsfahanlı bir kadın BBC’ye demecinde, “Kızımla, rujumuz yüzünden durdurularak tutuklandık. Bizi karakola götürdüler ve kocamdan, başörtüsü olmadan dışarı çıkmamıza izin vermeyeceğine dair bir kağıt imzalamasını istediler.”

Tahranlı bir kadın ise BBC’ye demecinde, “Bir kadın memur, çizmelerimin erkekler için ‘fazla erotik’ olabileceğini söyleyerek beni gözaltına aldı. Kocamı aradım ve bana bir çift ayakkabı getirmesini istedim. Daha sonra uygunsuz kıyafetler giydiğimi kabul eden bir kağıt imzaladım ve şimdi bir sabıka kaydına sahibim” dedi.

BBC ile paylaşılan ahlak polisiyle ilgili diğer deneyim raporları arasında dayak ve hatta daha acımasız cezalar yer alıyor.

TAKİP, TESPİT, CEZALANDIRMA

Ülkede geçen yıl seçilen katı muhafazakar bir din adamı olan Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, yeni bir kısıtlama listesinin uygulanması için 15 Ağustos’ta bir emir imzaladı.

Söz konusu emir başörtülü kadınların izlenmesini, cezalandırılmasını, tespit edilmelerinin kolaylaştırılması için güvenlik kameraları konuşlandırılmasını ve başörtüsü kurallarına aykırı içerik üreten herhangi bir İranlıya zorunlu hapis cezası verilmesini öngörüyordu.

Kısıtlamalar, tutuklamalarda artışa yol açtı, kadınların sosyal medyada başörtüsü takmadan fotoğraflarını ve videolarını paylaşmalarında da bir artış yaşandı. Amini’nin ölümü ile birlikte de biriken öfke patladı.

 

Kaynak: BBC

Cumhuriyet

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.